Tăng nhãn áp là tình trạng áp lực bên trong mắt cao hơn mức bình thường, thường liên quan đến rối loạn lưu thông thủy dịch. Đây là yếu tố nguy cơ hàng đầu gây tổn thương dây thần kinh thị giác và có thể dẫn đến Glaucoma – một trong những nguyên nhân gây mù lòa không hồi phục phổ biến trên thế giới.
Tăng nhãn áp có nguy hiểm không?
Câu trả lời là có, và rất nguy hiểm nếu không được phát hiện sớm.
Áp lực nội nhãn tăng kéo dài sẽ làm tổn thương sợi thần kinh thị giác.
Tổn thương này diễn tiến âm thầm, không hồi phục.
Người bệnh có thể không có triệu chứng rõ ràng trong giai đoạn đầu.
Khi phát hiện muộn, thị lực đã mất không thể phục hồi.
Đặc biệt, trong Glaucoma góc mở, bệnh tiến triển chậm và âm thầm; còn Glaucoma góc đóng cấp có thể gây mất thị lực nhanh chóng chỉ trong vài giờ đến vài ngày nếu không xử trí kịp thời.
Các biến chứng nguy hiểm của tăng nhãn áp
Tổn thương thần kinh thị giác
Là biến chứng quan trọng nhất.
Áp lực cao gây chèn ép và thiếu máu đầu dây thần kinh.
Dẫn đến teo gai thị, mất sợi thần kinh vĩnh viễn.
Không thể phục hồi dù đã hạ nhãn áp sau đó.
Mất thị trường (thu hẹp tầm nhìn)
Giai đoạn đầu: mất thị trường ngoại vi.
Giai đoạn tiến triển: nhìn như “ống nhòm”.
Giai đoạn cuối: mất hoàn toàn thị trường.
Đây là dấu hiệu điển hình của Glaucoma.
Mù lòa không hồi phục
Là hậu quả cuối cùng nếu không điều trị.
Xảy ra khi tổn thương thần kinh thị giác lan rộng.
Không thể phục hồi bằng kính, thuốc hay phẫu thuật.
Theo World Health Organization, glaucoma là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa vĩnh viễn toàn cầu.
Đau nhức mắt dữ dội
Đặc biệt gặp trong Glaucoma góc đóng cấp:
- Đau mắt dữ dội, lan lên đầu.
- Nhức đầu, buồn nôn, nôn.
- Nhìn mờ, thấy quầng xanh đỏ quanh đèn.
- Mắt đỏ, đồng tử giãn.
Đây là tình trạng cấp cứu, nếu không xử trí trong 24–48 giờ có thể mất thị lực vĩnh viễn.
Phù giác mạc
Áp lực cao làm rối loạn chức năng nội mô giác mạc.
Gây phù giác mạc, nhìn mờ, lóa.
Kéo dài có thể làm giảm thị lực không hồi phục.
Tăng nguy cơ biến chứng sau phẫu thuật mắt
Người có tăng nhãn áp dễ gặp biến chứng khi mổ:
- Đục thủy tinh thể
- Bong võng mạc
- Xuất huyết nội nhãn
- Quá trình hồi phục cũng chậm hơn.
Ảnh hưởng chất lượng cuộc sống
Giảm khả năng lái xe, đọc sách, làm việc.
Tăng nguy cơ té ngã do mất thị trường ngoại vi.
Ảnh hưởng tâm lý: lo âu, trầm cảm.
Ai có nguy cơ cao bị biến chứng?
Những đối tượng sau cần đặc biệt chú ý:
- Người trên 40 tuổi
- Tiền sử gia đình có Glaucoma
- Cận thị nặng hoặc viễn thị
- Bệnh toàn thân: đái tháo đường, tăng huyết áp
- Sử dụng corticoid kéo dài
- Tiền sử chấn thương mắt
Làm sao để phòng ngừa biến chứng?
Khám mắt định kỳ
Đo nhãn áp, soi đáy mắt, đo thị trường.
Phát hiện sớm trước khi có triệu chứng.
Tuân thủ điều trị
Dùng thuốc hạ nhãn áp đúng chỉ định.
Không tự ý ngưng thuốc.
Tái khám đúng lịch.
Phát hiện sớm dấu hiệu bất thường
Đi khám ngay nếu có:
- Đau mắt, đỏ mắt
- Nhìn mờ đột ngột
- Thấy quầng sáng quanh đèn
- Nhức đầu kèm buồn nôn
Tăng nhãn áp là một tình trạng nguy hiểm nhưng có thể kiểm soát được nếu phát hiện sớm. Biến chứng nặng nề nhất là tổn thương thần kinh thị giác và mù lòa không hồi phục. Vì bệnh thường diễn tiến âm thầm, việc khám mắt định kỳ và tuân thủ điều trị là yếu tố then chốt giúp bảo vệ thị lực lâu dài.
Nếu bạn thuộc nhóm nguy cơ cao hoặc có triệu chứng nghi ngờ, nên đi khám chuyên khoa mắt càng sớm càng tốt để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.