Trong thời đại số hiện nay, trẻ em ngày càng tiếp xúc sớm và nhiều với các thiết bị điện tử như điện thoại, máy tính bảng, tivi, máy tính… Điều này dẫn đến sự gia tăng đáng kể các vấn đề về thị lực, đặc biệt là tình trạng rối loạn điều tiết mắt – một trong những nguyên nhân gây mờ mắt, mỏi mắt, đau đầu và giảm khả năng tập trung ở trẻ nhỏ. Vậy trẻ em có bị rối loạn điều tiết không và ba mẹ cần làm gì để giúp con bảo vệ đôi mắt khỏe mạnh?
Trẻ em hoàn toàn có thể bị rối loạn điều tiết mắt
Rối loạn điều tiết là tình trạng mắt mất khả năng điều chỉnh tiêu cự khi chuyển đổi giữa việc nhìn xa và nhìn gần, hoặc khi duy trì nhìn gần trong thời gian dài. Ở người bình thường, hệ thống điều tiết của mắt sẽ giúp thay đổi độ cong của thủy tinh thể để hình ảnh luôn rõ nét. Tuy nhiên, khi hệ thống này hoạt động quá mức, kém linh hoạt hoặc mệt mỏi, trẻ sẽ gặp khó khăn trong việc nhìn rõ, nhất là khi học bài, đọc sách hay sử dụng thiết bị điện tử.
Mặc dù rối loạn điều tiết thường gặp ở người lớn, đặc biệt là dân văn phòng hoặc người sử dụng máy tính nhiều, nhưng ngày càng nhiều trẻ em – đặc biệt là trong độ tuổi học sinh tiểu học và trung học cơ sở – đang gặp phải tình trạng này.
Xem thêm: Cận thị có giảm độ được không? Các phương pháp giảm độ cận thị
Dấu hiệu trẻ có thể bị rối loạn điều tiết
Một số biểu hiện phổ biến giúp ba mẹ nhận biết trẻ có thể đang gặp rối loạn điều tiết bao gồm:
Trẻ hay nheo mắt, dụi mắt khi học hoặc đọc sách.
Than mỏi mắt, nhức mắt, đau đầu, nhất là sau khi học bài hoặc dùng thiết bị điện tử.
Khó tập trung khi học, dễ mệt mỏi, mất kiên nhẫn.
Nhìn mờ khi chuyển tầm nhìn từ xa sang gần hoặc ngược lại.
Khoảng cách khi đọc sách ngày càng gần, hoặc trẻ nghiêng đầu, cúi sát khi viết.
Nếu thấy con có những dấu hiệu trên, ba mẹ không nên xem nhẹ mà cần đưa trẻ đi khám mắt sớm để được chẩn đoán và can thiệp kịp thời.
Ba mẹ cần làm gì để giúp trẻ?
Để giúp con phòng tránh và cải thiện tình trạng rối loạn điều tiết, ba mẹ có thể áp dụng các biện pháp dưới đây:
Đưa trẻ đi khám mắt định kỳ
Khám mắt toàn diện ít nhất mỗi năm một lần, hoặc ngay khi phát hiện dấu hiệu bất thường. Việc này giúp phát hiện sớm tật khúc xạ (cận, viễn, loạn thị) hoặc các bất thường trong chức năng điều tiết và thị giác hai mắt.
Nếu cần thiết, bác sĩ sẽ cho trẻ nhỏ nhỏ thuốc liệt điều tiết để đo chính xác tật khúc xạ và tình trạng mắt thật sự.
Hạn chế thời gian sử dụng thiết bị điện tử
Trẻ dưới 6 tuổi nên hạn chế tối đa tiếp xúc với màn hình. Trẻ từ 6 tuổi trở lên chỉ nên sử dụng thiết bị điện tử không quá 2 giờ mỗi ngày, và nên nghỉ 5–10 phút sau mỗi 30 phút học hoặc xem màn hình.
Ba mẹ nên khuyến khích trẻ thực hiện nguyên tắc 20-20-20: cứ sau 20 phút học, hãy nhìn xa 20 feet (khoảng 6 mét) trong 20 giây để giúp mắt thư giãn.
Tăng cường hoạt động ngoài trời
Nhiều nghiên cứu cho thấy cho trẻ chơi ngoài trời ít nhất 2 giờ mỗi ngày không chỉ giúp cải thiện chức năng điều tiết mắt mà còn giảm nguy cơ tiến triển cận thị. Các hoạt động như chạy nhảy, chơi thể thao giúp mắt được thư giãn tự nhiên sau thời gian nhìn gần.
Đảm bảo ánh sáng và tư thế học đúng
Học tập trong điều kiện ánh sáng đầy đủ, không quá chói hoặc quá tối. Bàn học cần phù hợp chiều cao của trẻ, đảm bảo khoảng cách từ mắt đến sách vở là 30–40 cm. Tránh để trẻ cúi gập người, nằm học hoặc vừa ăn vừa xem điện thoại.
Tập luyện mắt theo hướng dẫn của bác sĩ
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể hướng dẫn trẻ thực hiện các bài tập thị giác để cải thiện khả năng điều tiết và phối hợp hai mắt. Việc tập luyện đều đặn có thể giúp phục hồi chức năng điều tiết một cách tự nhiên.
Rối loạn điều tiết không chỉ xảy ra ở người lớn mà đang ngày càng phổ biến ở trẻ em do ảnh hưởng của lối sống hiện đại. Việc nhận biết sớm và can thiệp kịp thời có thể giúp trẻ cải thiện thị lực, giảm nguy cơ cận thị và tăng hiệu quả học tập. Ba mẹ chính là người đồng hành quan trọng trong việc chăm sóc sức khỏe đôi mắt cho con từ những thói quen hằng ngày nhỏ nhất.