Viêm kết mạc (hay còn gọi là bệnh đau mắt đỏ) là tình trạng lớp màng trong suốt trên bề mặt nhãn cầu bị viêm nhiễm. Bệnh rất dễ lây và có thể gặp ở bất kỳ lứa tuổi nào, từ trẻ nhỏ đến người già.
Khi mắt bị đỏ kèm theo cộm, ngứa, chảy nước mắt, câu hỏi đầu tiên chúng ta thường nghĩ đến là: “Nên nhỏ thuốc gì cho nhanh khỏi?”
Thực tế, không có một loại thuốc duy nhất cho tất cả các ca đau mắt đỏ. Việc chọn thuốc phải phụ thuộc hoàn toàn vào nguyên nhân gây bệnh. Hãy cùng phân loại nhanh qua “bí kíp” dưới đây:
Viêm kết mạc do vi-rút (Phổ biến nhất)
Chiếm đến 80% các ca đau mắt đỏ dịch mùa. Triệu chứng điển hình là mắt đỏ rực, ra nhiều nước mắt trong, hơi cộm và có thể kèm theo ho, sốt, nổi hạch tai.
- Thuốc nhỏ mắt khuyên dùng: Hiện không có thuốc nhỏ mắt đặc trị nào diệt được vi-rút gây đau mắt đỏ. Việc điều trị chủ yếu là giảm triệu chứng.
- Nước muối sinh lý 0.9% (NaCl 0.9%): Dùng để rửa mắt, làm sạch rỉ mắt nhiều lần trong ngày.
- Nước mắt nhân tạo: Giúp làm dịu cảm giác cộm rát, nuôi dưỡng bề mặt mắt.
- Lưu ý: Tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh vì kháng sinh không có tác dụng với vi-rút.
Viêm kết mạc do vi khuẩn
Bệnh xuất hiện khi vi khuẩn xâm nhập vào mắt. Dấu hiệu nhận biết rõ nhất là mắt có nhiều rỉ (ghèn) đặc, màu vàng hoặc xanh mủ, khiến hai mi mắt dính chặt vào nhau sau khi ngủ dậy.
- Thuốc nhỏ mắt khuyên dùng: Cần sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh theo chỉ định của bác sĩ.
- Một số hoạt chất kháng sinh phổ biến: Tobramycin, Ofloxacin, Levofloxacin…
- Cách dùng: Nhỏ đều đặn theo số lần và số ngày bác sĩ hướng dẫn (thường từ 5–7 ngày), không tự ý ngưng thuốc giữa chừng ngay cả khi mắt đã hết đỏ.
Viêm kết mạc do dị ứng
Thường gặp ở những người có cơ địa nhạy cảm, bị kích ứng bởi thời tiết, bụi bẩn, phấn hoa, hoặc lông thú nuôi. Triệu chứng đặc trưng là ngứa mắt dữ dội, đỏ cả hai mắt, mi mắt có thể hơi sưng.
- Thuốc nhỏ mắt khuyên dùng:
- Thuốc nhỏ mắt kháng histamine hoặc ổn định tế bào mast: Giúp cắt nhanh cơn ngứa và giảm đỏ mắt.
- Nước mắt nhân tạo (loại không chứa chất bảo quản): Giúp “rửa trôi” bớt các tác nhân gây dị ứng bám trên bề mặt mắt.
Cảnh báo nguy hiểm: Tránh xa bẫy Corticoid!
Rất nhiều người ra hiệu thuốc tự mua các loại thuốc nhỏ mắt có chứa Corticoid (như Dexamethasone, Prednisolone…) vì thấy nhỏ vào là mắt hết đỏ “thần tốc”.
Tuyệt đối không tự ý dùng Corticoid! Việc lạm dụng chất này khi chưa có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa có thể dẫn đến những biến chứng cực kỳ nguy hiểm như: làm giảm miễn dịch của mắt khiến vi-rút bùng phát mạnh hơn, gây loét giác mạc, tăng nhãn áp (glaucoma) hoặc đục thủy tinh thể, thậm chí dẫn đến mù lòa.
Xem thêm: Quầng thâm mắt: hiểu đúng để điều trị hiệu quả tại nhà
Quy tắc “Nằm lòng” khi chăm sóc mắt tại nhà
Để đôi mắt nhanh phục hồi và tránh lây nhiễm cho người thân, hãy nhớ:
- Không dùng chung: Mỗi người bị bệnh phải dùng riêng một chai thuốc nhỏ mắt. Không dùng chung khăn mặt, gối.
- Không chạm nhầm: Khi nhỏ thuốc, tuyệt đối không để đầu chai thuốc chạm vào mắt hoặc mi mắt để tránh nhiễm khuẩn ngược vào chai.
- Vệ sinh tay: Rửa tay bằng xà phòng thật sạch trước và sau khi nhỏ thuốc.
- Quy tắc 5 phút: Nếu phải nhỏ từ 2 loại thuốc trở lên, hãy nhỏ cách nhau ít nhất 5 đến 10 phút.
Nếu sau 2–3 ngày nhỏ nước muối sinh lý mà mắt không giảm triệu chứng, hoặc xuất hiện dấu hiệu đau nhức sâu trong mắt, nhìn mờ, sợ ánh sáng, bạn cần đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa Mắt để được khám và kê đơn chính xác nhất. Đừng đánh cược thị lực của mình bằng việc tự làm “bác sĩ” tại nhà!
Bác Sĩ Hứa Anh Hiếu