Mắt lé (còn gọi là mắt lác) là tình trạng hai mắt không nhìn về cùng một hướng. Trong khi một mắt hướng thẳng về phía trước, mắt còn lại có thể lệch vào trong, ra ngoài, lên trên hoặc xuống dưới. Mắt lé không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ mà còn làm suy giảm thị lực, gây nhược thị nếu không được can thiệp kịp thời.
Tuy nhiên, trong những trường hợp lé nhẹ, đặc biệt khi phát hiện sớm, có thể áp dụng một số biện pháp điều trị tại nhà nhằm cải thiện tình trạng và hỗ trợ phục hồi chức năng thị giác. Song song đó, việc hiểu khi nào cần đến gặp bác sĩ chuyên khoa là vô cùng quan trọng để đảm bảo hiệu quả điều trị lâu dài và tránh những biến chứng không mong muốn.
Mắt lé nhẹ là gì?
Mắt lé nhẹ là tình trạng lệch trục hai mắt ở mức độ nhỏ, có thể chỉ xảy ra thoáng qua hoặc trong một số thời điểm, chẳng hạn như khi trẻ mệt mỏi, thiếu ngủ hoặc mất tập trung.
Trong nhiều trường hợp, mắt lé nhẹ ban đầu không rõ ràng, khó nhận biết, nhưng nếu không được chú ý và can thiệp, tình trạng có thể tiến triển thành lé cố định và gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị lực.
Cách chữa mắt lé nhẹ tại nhà
Nếu được phát hiện sớm, mắt lé nhẹ có thể được cải thiện nhờ các biện pháp luyện tập và chăm sóc mắt hợp lý tại nhà. Dưới đây là một số phương pháp hữu ích:
Tập luyện thị giác
Các bài tập giúp mắt yếu hoạt động nhiều hơn và cải thiện sự phối hợp hai mắt:
Che mắt khỏe, luyện mắt yếu: Dùng băng che mắt mạnh (mắt không bị lé), khuyến khích trẻ sử dụng mắt lé để đọc sách, tô màu, xếp hình. Thời gian che mắt dao động từ 1-2 giờ mỗi ngày, tùy theo hướng dẫn của bác sĩ.
Bài tập hội tụ: Cầm một vật nhỏ (bút, đồ chơi) đưa từ xa đến gần sống mũi, yêu cầu trẻ nhìn theo. Lặp lại 10–15 lần mỗi ngày để luyện khả năng hội tụ của mắt.
Theo dõi vật chuyển động: Di chuyển đồ chơi chậm rãi trước mắt trẻ theo các hướng khác nhau. Trẻ dùng cả hai mắt để theo dõi chuyển động, giúp cải thiện phản xạ nhìn và khả năng định hướng không gian.
Dinh dưỡng hỗ trợ thị lực
Dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển và bảo vệ thị giác:
Tăng cường các thực phẩm chứa vitamin A, C, E, lutein, omega-3: như cà rốt, rau cải xanh, trứng, cá hồi, quả bơ, hạt óc chó…
Hạn chế thức ăn nhanh, nước ngọt có gas và thực phẩm chứa chất bảo quản.
Giảm tiếp xúc với thiết bị điện tử
Dùng thiết bị điện tử quá nhiều khiến mắt dễ mỏi và mất khả năng điều tiết. Hãy:
Giới hạn thời gian dùng màn hình: Trẻ từ 6 tuổi chỉ nên sử dụng thiết bị tối đa 1–2 giờ mỗi ngày.
Khuyến khích nguyên tắc 20–20–20: sau mỗi 20 phút học, hãy nhìn xa 20 feet (khoảng 6 mét) trong 20 giây để mắt được nghỉ ngơi.
Xem thêm: Càng dụi mắt càng ngứa – Vì sao và cách khắc phục an toàn, hiệu quả
Đảm bảo tư thế và ánh sáng khi học
Trẻ cần ngồi thẳng lưng, khoảng cách từ mắt đến sách khoảng 30–40 cm.
Học tập trong môi trường đủ ánh sáng, không bị chói hoặc quá tối, giúp hạn chế mỏi mắt và ngăn ngừa mắt lé tiến triển.
Khi nào cần gặp bác sĩ chuyên khoa?
Dù đã áp dụng các biện pháp tại nhà, ba mẹ cần đưa trẻ đi khám mắt chuyên khoa trong các trường hợp sau:
- Mắt lệch rõ rệt, thường xuyên hoặc lé kéo dài sau 6 tháng tuổi.
- Trẻ nghiêng đầu, nhắm một mắt khi nhìn, hoặc nheo mắt để nhìn rõ hơn.
- Trẻ có biểu hiện chậm nhận biết vật thể, kém tập trung khi học.
- Lé xuất hiện đột ngột, kèm theo hiện tượng nhìn đôi (song thị), chóng mặt.
- Sau vài tuần luyện tập tại nhà nhưng không thấy cải thiện hoặc tình trạng có xu hướng nặng hơn.
Tại cơ sở nhãn khoa, trẻ sẽ được kiểm tra thị lực, đo khúc xạ và đánh giá khả năng phối hợp hai mắt. Tùy mức độ, bác sĩ có thể chỉ định đeo kính điều chỉnh, tập luyện thị giác chuyên sâu hoặc trong trường hợp nặng hơn, có thể cần can thiệp phẫu thuật.
Mắt lé nhẹ là tình trạng có thể cải thiện được nếu được phát hiện sớm và áp dụng đúng phương pháp. Các biện pháp như tập luyện thị giác, chăm sóc dinh dưỡng và hạn chế tiếp xúc màn hình sẽ góp phần hỗ trợ hiệu quả trong điều trị tại nhà. Tuy nhiên, đừng chủ quan nếu thấy các dấu hiệu bất thường kéo dài. Khám chuyên khoa định kỳ chính là chìa khóa giúp bảo vệ thị lực khỏe mạnh cho con trong suốt quá trình phát triển.