Bạn có bao giờ nhìn vào gương và thấy ở góc mắt mình xuất hiện một miếng thịt thừa màu hồng nhạt, hình tam giác, đang bò dần vào phía lòng đen không? Trong y học, đó gọi là mộng thịt (hay mộng mắt).
Khi mộng mắt lớn dần, nhiều người bắt đầu lo lắng: “Có nên cắt mộng mắt không? Phẫu thuật có đau không và khi nào thì nên làm?“. Bài viết này sẽ giúp bạn giải đáp những thắc mắc đó một cách đơn giản và dễ hiểu nhất.
Mộng mắt là gì và tại sao bạn lại bị?
Mộng mắt là một tổ chức xơ mạch phát triển lành tính. Nó không phải là một khối u ác tính hay ung thư, nên bạn không cần quá hoảng loạn.
Nguyên nhân chính gây ra mộng mắt thường do đôi mắt phải “phơi sương phơi nắng” quá nhiều. Những người thường xuyên làm việc ngoài trời, tiếp xúc với tia cực tím (UV) trong ánh nắng mặt trời, gió, bụi, và cát (như nông dân, ngư dân, người làm xây dựng…) là những đối tượng dễ bị mộng mắt nhất.
Có nên cắt mộng mắt không?
Câu trả lời ngắn gọn là: Không phải cứ có mộng mắt là phải cắt ngay. Việc có nên phẫu thuật hay không phụ thuộc hoàn toàn vào kích thước của mộng và mức độ ảnh hưởng của nó đối với cuộc sống của bạn.
Các bác sĩ nhãn khoa thường chia mộng mắt thành các giai đoạn để có hướng xử trí phù hợp:
Khi nào CHƯA CẦN cắt?
Nếu mộng mắt còn nhỏ, mới chớm ở góc mắt và chưa bò vào lòng đen (giác mạc):
- Triệu chứng: Mắt chỉ thỉnh thoảng hơi cộm, đỏ nhẹ khi đi bụi hoặc thức khuya. Thị lực hoàn toàn bình thường.
- Hướng điều trị: Lúc này, bạn chưa cần phẫu thuật. Bác sĩ sẽ chỉ định dùng các loại nước mắt nhân tạo để làm dịu mắt, kết hợp với các biện pháp bảo vệ mắt hàng ngày.
Khi nào BẮT BUỘC ĐẾN LÚC phải cắt?
Bạn nên tiến hành phẫu thuật cắt mộng mắt khi gặp các trường hợp sau:
- Mộng phát triển lớn, bò sâu vào lòng đen, che khuất đồng tử (con ngươi) gây giảm thị lực, nhìn mờ.
- Mộng mắt làm thay đổi độ cong của giác mạc, gây ra loạn thị, khiến hình ảnh nhìn thấy bị méo mó.
- Mắt bị viêm nhiễm tái đi tái lại nhiều lần, thường xuyên đỏ rực, cộm rát dữ dội, chảy nước mắt ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt và thẩm mỹ.
- Mộng mắt hạn chế sự vận động của nhãn cầu (khiến bạn khó liếc mắt).
Các phương pháp cắt mộng mắt hiện nay
Nhiều bệnh nhân rất sợ cắt mộng vì nghe nói “dễ bị mọc lại”. Thực tế, với sự phát triển của y học hiện đại, tỷ lệ tái phát đã giảm đi rất nhiều nhờ các phương pháp tiên tiến:
- Cắt mộng thuần túy: Bác sĩ chỉ gọt bỏ phần mộng. Phương pháp này đơn giản nhưng tỷ lệ tái phát khá cao (từ 30% – 80%). Hiện nay ít được áp dụng đơn thuần.
- Cắt mộng có ghép kết mạc tự thân: Sau khi lấy bỏ mộng, bác sĩ sẽ lấy một miếng màng mỏng khỏe mạnh ở vị trí khác của chính mắt đó để vá vào vùng vừa cắt. Phương pháp này giúp mắt nhanh lành và giảm tỷ lệ tái phát xuống dưới 5%.
Phẫu thuật có đau không? Quá trình phẫu thuật chỉ diễn ra trong khoảng 20 – 30 phút. Bác sĩ sẽ nhỏ thuốc tê hoặc tiêm tê tại chỗ nên bạn sẽ không cảm thấy đau đớn trong suốt quá trình làm thủ thuật.
Bí kíp chăm sóc và phòng ngừa mộng mắt tiến triển
Dù bạn chưa cắt hay đã cắt mộng mắt, việc bảo vệ đôi mắt hàng ngày là vô cùng quan trọng:
- Luôn đeo kính râm: Đây là “vũ khí” quan trọng nhất để cản tia UV và chắn gió bụi khi đi ra ngoài.
- Đội mũ rộng vành: Giúp giảm bớt ánh nắng chiếu trực tiếp vào mắt.
- Vệ sinh mắt bằng nước muối sinh lý: Giúp rửa trôi bụi bẩn sau khi đi đường.
- Không tự ý nhỏ thuốc chứa Corticoid: Tránh việc tự mua các loại thuốc nhỏ mắt kháng viêm mạnh mà không có chỉ định của bác sĩ, vì có thể gây hại cho mắt.
Mộng mắt là một bệnh lành tính nhưng không được chủ quan. Hãy đi khám mắt định kỳ 6 tháng một lần để bác sĩ theo dõi tốc độ phát triển của mộng và đưa ra quyết định “khơi thông” lại tầm nhìn cho đôi mắt bạn đúng thời điểm nhé!
Bác Sĩ Hứa Anh Hiếu