Phẫu thuật đục thủy tinh thể là phương pháp hiện đại, an toàn và hiệu quả giúp khôi phục thị lực cho hàng triệu bệnh nhân mỗi năm. Tuy nhiên, giống như mọi phẫu thuật khác, nó vẫn tiềm ẩn những biến chứng nhất định. Việc hiểu rõ các biến chứng có thể xảy ra, nhận biết sớm dấu hiệu nguy hiểm và xử lý đúng cách sẽ giúp bảo vệ thị lực và đạt kết quả phục hồi tối ưu.
Biến chứng sau phẫu thuật đục thủy tinh thể
Biến chứng sớm (trong vài ngày đến vài tuần)
Phù giác mạc: Giác mạc có thể bị sưng nhẹ, khiến mắt nhìn như qua màn sương. Đây thường là phản ứng tạm thời và sẽ giảm dần, nhưng nếu mắt mờ kéo dài, cần đi khám ngay.
Tăng nhãn áp: Do cặn mô hoặc viêm, nhãn áp có thể tăng, gây đau nhức, nhức đầu, buồn nôn. Nếu không xử lý kịp, nó có thể gây tổn hại vĩnh viễn cho thần kinh thị giác.
Viêm màng bồ đào: Thường xuất hiện với các dấu hiệu như mắt đỏ, đau, sợ ánh sáng, chảy nước mắt nhiều. Nếu viêm nặng, có thể dẫn tới dính mống mắt và tăng nhãn áp thứ phát.
Chảy máu tiền phòng: Dù hiếm gặp, tình trạng máu đọng trong mắt sẽ gây mờ và cản trở tầm nhìn.
Viêm nội nhãn (nhiễm trùng trong mắt): Đây là biến chứng nghiêm trọng nhất, biểu hiện bằng đau dữ dội, mắt đỏ, mí sưng, thị lực giảm nhanh hoặc mất hẳn.
Biến chứng muộn (vài tháng đến vài năm)
Đục bao sau: Xảy ra khi bao sau của thủy tinh thể nhân tạo bị mờ, khiến mắt mờ dần như tái phát đục thủy tinh thể. Giải pháp điều trị hiệu quả là bắn laser YAG.
Lệch hoặc di chuyển thủy tinh thể nhân tạo (IOL): Khi IOL không nằm đúng vị trí, bệnh nhân có thể thấy hình ảnh méo mó hoặc lóa sáng khó chịu.
Tăng nhãn áp mạn tính: Một số bệnh nhân có thể bị tắc nghẽn dòng chảy của thủy dịch, gây tăng nhãn áp kéo dài.
Phù hoàng điểm dạng nang: Gây giảm thị lực trung tâm, khiến bệnh nhân khó nhìn chi tiết hay đọc chữ nhỏ.
Bong võng mạc: Nguy cơ này cao ở người cận nặng hoặc có bệnh lý đáy mắt. Triệu chứng đặc trưng là chớp sáng, ruồi bay hoặc màn đen che trước mắt.
Dấu hiệu cảnh báo cần đến bác sĩ ngay
Sau mổ, nếu gặp các triệu chứng sau, bệnh nhân phải đến ngay bệnh viện hoặc bác sĩ chuyên khoa mắt:
- Đau nhức mắt dữ dội, đau tăng nhanh sau mổ.
- Thị lực giảm nhanh, mắt mờ hẳn so với ban đầu.
- Mắt đỏ nhiều, sưng mi, chảy dịch mủ hoặc dịch vàng.
- Nhìn thấy chấm đen, chớp sáng hoặc màn đen che mắt (nguy cơ bong võng mạc).
- Nhức đầu dữ dội, buồn nôn, nôn mửa kèm mắt căng tức (nguy cơ tăng nhãn áp cấp).
Cách xử lý và chăm sóc kịp thời
- Tái khám đúng lịch hẹn: Thông thường là sau 1 ngày, 1 tuần, 1 tháng. Đây là các mốc quan trọng để bác sĩ kiểm tra sự hồi phục và phát hiện sớm biến chứng.
- Dùng thuốc đúng chỉ định: Thuốc kháng sinh, kháng viêm, thuốc hạ nhãn áp phải dùng đủ liều và đúng giờ, không tự ý ngừng khi chưa có hướng dẫn.
- Giữ vệ sinh và bảo vệ mắt: Tránh dụi mắt, tránh để nước hoặc xà phòng vào mắt, đeo kính bảo vệ khi ra ngoài.
- Hạn chế hoạt động mạnh: Không cúi thấp, không mang vác nặng, tránh vận động mạnh hoặc bơi lội trong 2–4 tuần đầu.
- Đến bệnh viện ngay khi có dấu hiệu bất thường: Nếu nghi ngờ viêm, tăng nhãn áp hoặc bong võng mạc, việc điều trị sớm có thể cứu vãn thị lực.
Phẫu thuật đục thủy tinh thể là một trong những thủ thuật có tỷ lệ thành công cao nhất trong y học hiện đại. Tuy nhiên, quá trình hồi phục của mỗi người không giống nhau. Việc hiểu rõ biến chứng, nhận biết sớm dấu hiệu cảnh báo và tuân thủ hướng dẫn chăm sóc chính là chìa khóa để duy trì kết quả phẫu thuật và bảo vệ thị lực lâu dài.