Phẫu thuật lác là gì?
Phẫu thuật lác nhằm điều chỉnh vị trí bám của các cơ vận nhãn để đưa hai mắt về đúng trục nhìn. Đây là phẫu thuật thực hiện trên các cơ nằm bên ngoài nhãn cầu, không can thiệp vào giác mạc, thủy tinh thể hay võng mạc nên hầu như không ảnh hưởng trực tiếp đến thị lực.
Thời gian hồi phục?
Thông thường, quá trình hồi phục diễn ra theo các mốc sau:
Xem thêm bài viết: U MÁU MAO QUẢN VÕNG MẠC VÀ BỆNH VON- HIPPEL- LINDAU
- 1–3 ngày đầu: Mắt đỏ, cộm, chảy nước mắt, hơi đau hoặc cảm giác như có dị vật là hoàn toàn bình thường.
- Sau 1 tuần: Đa số bệnh nhân giảm đáng kể tình trạng đỏ mắt và có thể trở lại các sinh hoạt nhẹ nhàng.
- Sau 2–4 tuần: Mắt tiếp tục ổn định, cảm giác khó chịu gần như hết.
- Sau 6–8 tuần: Cơ vận nhãn và mô kết mạc lành tương đối hoàn toàn. Đây cũng là thời điểm bác sĩ đánh giá kết quả phẫu thuật chính xác hơn.
Ở trẻ em, tốc độ hồi phục thường nhanh hơn người lớn. Tuy nhiên, việc hai mắt nhìn thẳng sau mổ không đồng nghĩa với việc chức năng thị giác hai mắt đã hồi phục hoàn toàn. Một số trẻ vẫn cần tiếp tục điều trị nhược thị hoặc tập luyện thị giác theo chỉ định.
Chăm sóc hậu phẫu
Để mắt hồi phục tốt và hạn chế biến chứng, người bệnh nên:
- Nhỏ thuốc đúng theo đơn của bác sĩ, bao gồm kháng sinh và thuốc chống viêm.
- Giữ mắt sạch, tránh dụi mắt hoặc chà xát vùng phẫu thuật.
- Hạn chế để nước bẩn, xà phòng hoặc dầu gội chảy vào mắt trong những ngày đầu.
- Tránh bơi lội, ngâm mình trong hồ bơi hoặc tắm biển ít nhất 2–4 tuần hoặc theo hướng dẫn của bác sĩ.
- Hạn chế các môn thể thao va chạm mạnh trong thời gian đầu sau mổ.
- Đeo kính bảo vệ khi ra ngoài nếu mắt còn nhạy cảm với ánh sáng hoặc bụi.
Người bệnh vẫn có thể đọc sách, xem điện thoại hoặc làm việc với máy tính khi cảm thấy thoải mái, nhưng nên nghỉ ngơi xen kẽ nếu mắt còn cộm hoặc mỏi.
Khi nào cần tái khám ngay?
- Đau mắt tăng nhiều, không giảm khi dùng thuốc.
- Thị lực giảm hoặc nhìn mờ rõ rệt.
- Mắt sưng nề nhiều, chảy nhiều ghèn vàng hoặc mủ.
- Sốt hoặc đau nhức kéo dài.
- Mắt đỏ ngày càng tăng thay vì giảm dần.
Đây có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng hoặc các biến chứng cần được xử trí sớm.
Mắt có bị lác lại sau mổ không?
Phẫu thuật giúp điều chỉnh trục mắt nhưng không phải lúc nào cũng đảm bảo kết quả vĩnh viễn. Một số trường hợp có thể còn lác nhẹ, lác tái phát hoặc cần phẫu thuật bổ sung, đặc biệt khi:
- Góc lác lớn.
- Có bệnh lý thần kinh hoặc cơ.
- Không điều trị nhược thị ở trẻ em.
- Khả năng hợp thị (hai mắt phối hợp nhìn) còn kém.
Vì vậy, việc tái khám đúng lịch sau mổ rất quan trọng để bác sĩ đánh giá kết quả, điều chỉnh kính nếu cần và hướng dẫn các bài tập thị giác phù hợp.
Phẫu thuật mắt lác là phương pháp điều trị hiệu quả giúp cải thiện thẩm mỹ và tạo điều kiện phục hồi chức năng thị giác hai mắt. Phần lớn bệnh nhân có thể sinh hoạt bình thường sau khoảng 1–2 tuần, nhưng để mắt hồi phục hoàn toàn và đánh giá chính xác kết quả phẫu thuật thường cần khoảng 6–8 tuần. Tuân thủ hướng dẫn chăm sóc sau mổ và tái khám đúng hẹn sẽ góp phần quan trọng vào thành công lâu dài của ca phẫu thuật.
Bác sĩ Nguyễn Mỹ Ân