Bệnh võng mạc đái tháo đường là biến chứng nguy hiểm hàng đầu tại mắt của người bệnh tiểu đường. Đây cũng là nguyên nhân phổ biến nhất gây mù lòa ở người trong độ tuổi lao động. Hãy cùng tìm hiểu về căn bệnh này để biết cách giữ gìn "cửa sổ tâm hồn" luôn sáng khỏe.
Bệnh võng mạc đái tháo đường là gì?
Để dễ hình dung, võng mạc giống như tấm phim trong máy ảnh, nằm ở đáy mắt và có nhiệm vụ đón nhận ánh sáng để giúp chúng ta nhìn thấy mọi vật rõ nét. Vùng võng mạc chứa một mạng lưới mạch máu vô cùng nhỏ bé và tinh vi.
Khi lượng đường trong máu tăng cao liên tục, nó sẽ làm suy yếu và tổn thương các thành mạch máu nhỏ này. Máu và dịch bắt đầu rò rỉ ra ngoài, gây sưng phù võng mạc (đặc biệt là vùng hoàng điểm – nơi giúp chúng ta nhìn chi tiết).
Ở giai đoạn nặng hơn, để bù đắp lượng máu thiếu hụt, mắt sẽ tự mọc ra các mạch máu mới (tân mạch). Tuy nhiên, các mạch máu mới này rất mỏng manh, cực kỳ dễ vỡ, gây xuất huyết tràn lan trong mắt, hình thành sẹo và có thể làm bong võng mạc, dẫn đến mất thị lực vĩnh viễn.
Căn bệnh “kẻ cắp thầm lặng”
Mối nguy lớn nhất của bệnh lý này là ở giai đoạn đầu, bệnh hoàn toàn KHÔNG CÓ triệu chứng.
Mắt bạn vẫn nhìn rõ, không đau nhức, không đỏ, không chảy nước mắt. Chính sự “im lặng” này khiến người bệnh chủ quan. Đến khi bạn nhận thấy các dấu hiệu sau thì bệnh thường đã tiến triển nặng:
Xem thêm bài viết: Thoái hóa hoàng điểm tuổi già: Các phương pháp điều trị hiệu quả
- Nhìn mờ, hình ảnh lúc rõ lúc nhòe không ổn định.
- Thấy các đốm đen hoặc các sợi đen như mạng nhện bay lơ lửng trước mắt (hiện tượng ruồi bay).
- Nhìn màu sắc bị thay đổi hoặc nhạt nhòa đi.
- Có những khoảng tối hoặc vùng mờ trong tầm nhìn.
Ai là người dễ mắc bệnh nhất?
Bất kỳ ai bị đái tháo đường (tuýp 1 hay tuýp 2) đều có nguy cơ mắc biến chứng này. Nguy cơ sẽ tăng cao vượt trội nếu:
- Thời gian mắc bệnh kéo dài: Người bị tiểu đường trên 10 năm có tỷ lệ bị biến chứng võng mạc rất cao.
- Đường huyết kiểm soát kém: Chỉ số HbA1c luôn ở mức cao.
- Có bệnh lý đi kèm: Bị cao huyết áp, mỡ máu cao hoặc suy thận chưa được kiểm soát tốt.
Làm sao để bảo vệ đôi mắt trước bệnh đái tháo đường?
Bệnh võng mạc đái tháo đường không thể chữa khỏi hoàn toàn, nhưng chúng ta hoàn toàn có thể ngăn chặn hoặc làm chậm quá trình mất thị lực bằng 3 nguyên tắc “vàng”:
Khám mắt định kỳ (Quan trọng nhất)
Đừng đợi đến khi mờ mắt mới đi khám. Người bệnh tiểu đường cần đi khám mắt chuyên khoa ít nhất 1 lần/năm. Bác sĩ sẽ nhỏ thuốc giãn đồng tử để soi kiểm tra kỹ toàn bộ đáy mắt, giúp phát hiện sớm các tổn thương ngay từ khi bạn chưa thấy mờ mắt.
Kiểm soát tốt “Bộ ba chỉ số”
- Đường huyết: Giữ chỉ số đường huyết và HbA1c ở mức an toàn theo tư vấn của bác sĩ nội tiết.
- Huyết áp: Giữ huyết áp ổn định (thường dưới 130/80 mmHg).
- Mỡ máu: Kiểm soát tốt lượng Cholesterol trong cơ thể.
Duy trì lối sống lành mạnh
- Tập thể dục đều đặn, vừa sức khoảng 30 phút mỗi ngày.
- Tuyệt đối không hút thuốc lá vì thuốc lá làm tăng tốc độ phá hủy mạch máu mắt.
- Ăn nhiều rau xanh, hạn chế tinh bột tinh chế, đồ ngọt và dầu mỡ động vật.
Bệnh võng mạc đái tháo đường có thể lấy đi ánh sáng của bạn một cách âm thầm, nhưng quyền chủ động bảo vệ đôi mắt hoàn toàn nằm trong tay bạn. Hãy lên lịch khám mắt ngay hôm nay để giữ cho tầm nhìn luôn rạng rỡ!
Bác Sĩ Hứa Anh Hiếu